نام: درختچه تاغ
نام علمی: Haloxylon
تاغ درختچه ای است از خانواده Amaranthaceae که بومی کشورهای فلسطین، اردن، مصر، عراق، عربستان،ایران، امارات متحده عربی، افغانستان ، پاکستان و چین می باشد.
این درختچه در برابر خشکی و گرما مقاومت بسیار داشته وبه علت سیستم ریشه ای گسترده ای که دارد جهت بیابان زدایی و جلوگیری از گسترش کویر از آن استفاده می شود.
گونههای متعددی از رقم تاغ وجود دارد.
در ایران ۳ رقم تاغ وجود دارد: سفید تاغ،زرد تاغ، سیاه تاغ
پراکنش جغرافیایی این درختچه در کشور ما به شرح زیر است:
کرمان(غرب هامون جا زموریان شرق دشت لوت )سیستان وبلو چستان (اطراف نصرت اباد حاشیه مرز افغانستان بین کوه ملک سیاه و زابل زاهدان به زابل ) سمنان(منطقه حفاظت شده توران : بین احمد آبادوزمان آباد ۲کیلومتری شمال چاه جم ۱۵کیلو متری جنوب شزق طرود چاه جم حسینیان به جندق ) اصفهان (جندق انارک رباط خان غرب طبس ۲۰-۳۰ کیلو متری خور به بیابانک ).
این درختچه تا ۴٫۵ متر رشد می کند ،تنه تاغ محکم و چروکیده می باشد و پوسته آن به رنگ خاکستری روشن است.
چوب این درخت با دوام و سنگین می باشد .
در بررسی ها با استفاده از چوب گونه تاغ در شرایط دمای بخار زنی ۱۷۰ و ۱۸۰ درجه سلسیوس زمان بخار زنی ۵،۱۰ و ۱۵ دقیقه و دمای خشک کن ۱۲۰، ۱۴۰ و ۱۶۰ درجه سلسیوس به روش خشک تخته mdf (تخته فیبر با دانسیته متوسط) تولید گردیده است. جرم مخصوص خشک و بحرانی چوب تاغ و نیز طول الیاف و خصوصیات شیمیایی آن اندازه گیری شد. نتایج حاصل از اندازه گیری خواص مکانیکی تخته نشان میدهد که مقاومت خمشی تخته MDF ساخته شده از چوب تاغ با ۱۷۰ درجه سلسیوس دمای بخار زنی، ۵ دقیقه زمان بخار زنی و ۱۲۰ درجه سلسیوس است.
چوب شاخه های قدیمی آن مایل به سفید می باشند و پوشیده از ترکهای حلقوی متراکم هستند و شاخه های یک ساله سبز کم رنگ نسبتا سخت شکننده به قطر ۱ تا ۲ میلی متر می باشند.
شاخه ها در گیاهان جوان، صاف و در گیاهان مسن خمیده هستند. برگها کوچک و فلس مانند هستند .گلهای این گیاه در اردیبهشت و خرداد شکوفا می شوند و به رنگهای زرد ،سفید،صورتی هستند . این گلها همزمان هم نر هستند و هم ماده و دانه ها در شهریور قابل برداشت است.
نگهداری از درختچه تاغ
نور: باید در آفتاب کامل قرار داشته باشد .(در سایه رشد نمی کند)
خاک: خاک شنی و لومی خوب زهکشی شده ، خاک مناسب برای رشد تاغ می باشد.
(این درختچه در خاکهای قلیایی و شور و فقیر نیز به خوبی رشد می کند.)
دما: ۱۶ درجه دمایی مناسب است (البته این درختچه تحمل سرمای زیاد را دارد )
شرایط مرطوب برای این گیاه مناسب نمی باشد.
این درخت با آب و هوای خشک و زمینهای نسبتا” شور نواحی کویری بسیار سازگار بوده و در خاکهای سبک و شنی و همچنین بر روی تپه های شنی بخوبی رشد می کند.به همین دلیل از اهمیت بسزایی در رابطه با کویر و تثبیت شنهای روان در مناطق کویری کشور برخوردار است در خت تاغ بدلیل حفظ رطوبت خاک موجبات رشد سایر گیاهان طبیعی را فراهم می آورد بطوری که منطقه تاغ کاری شده پس از مدتی به صورت مرتع مشجری در می آید .
خواص تاغ:
۱- تثبیت خاکهای شنی و بیابان زدایی.
۲-چوب این درختچه با دوام بوده برای مصارف نجاری مورد توجه است.
۳- به عنوان سوخت ، چوب این درختچه ارزش زیادی دارد.
تکثیر:
۱- کاشت بذر: بذر این گیاه را در بهار در گلخانه بکارید ، وقتی به اندازه کافی رشد کردند در گلدانهای مجزا بکارید بهتر است در طول مدت اولین زمستان در گلخانه بمانند و پس از آن به بیرون منتقل شوند.
۲- قلمه چوب نیم رسیده در مرداد و در یک قاب ماسه ای
بیماری و آفات:
درختچه تاغ بسیار مقاوم است و بدلیل شرایط ویژه ای که در آن رشد میکند بیماریها و آفات آنرا تهدید نمی کنند.
