هایپر تره بار | چغندرقند و نیشکر

برای اطلاع از قیمت و سفارش محصول لطفا تماس بگیرید

چغندرقند و نیشکر تأمین‌کنندۀ بیشترین مقدار قند (سوکروز) در جهان امروز هستند. پیشینۀ تأمین قند از چغندرقند به حدود ۲۰۰ سال پیش برمی‌گردد و در این مدت از پیشرفت‌های ایجادشده در زمینه‌های ژنتیک، زراعت و استخراج قند در کارخانجات در مورد این گیاه استفاده شده است. چغندرقند گیاهی ساختۀ دست بشر بوده و در تاریخ کشاورزی، گیاهی منحصر به فرد می‌باشد.

تاریخچۀ مختصری از قند و گیاهان قندی

قندها مواد طبیعی بوده که به وسیلۀ گیاهان تولید شده و تأمین‌کنندۀ منبع مهم غذایی برای انسان و حیوانات هستند. قندها شامل کربن، هیدروژن و اکسیژن بوده که نسبت هیدروژن به اکسیژن آنها ۲:۱ می‌باشد. یک قند مونوساکارید دارای ۵ یا ۶ اتم کربن بوده و مولکولی است که به سختی هیدرولیز می‌شود. یک قند پنتوز مانند ال‌آرابینوز، دارای ۶ اتم کربن بوده، در حالی که مونوساکاریدهایی مانند گلوکز و فروکتوز (هکزوزها) دارای ۶ اتم کربن می‌باشند. بر اساس تعداد مونوساکاریدهای تشکیل‌دهنده یک مولکول؛ قندهای مونوساکارید، دای‌ساکارید، تری‌ساکارید و پلی‌ساکارید تشکیل می‌شوند. یک مولکول قند سوکروز که مهم‌ترین دای‌ساکارید است، از دو مونوساکارید به نام‌های گلوکوز و فروکتوز تشکیل شده است.

ویژگی‌های شیمیایی ساکاریدها بستگی به وزن مولکولی آنها دارد. قندهای ساده (گلوکز، فروکتوز، گالاکتوز، لاکتوز و غیره) به شدع محلول و واکنش‌پذیر بوده، در حالی که پلی‌ساکاریدهای پیچیده مانند نشاسته، سلولز و لیگنین چنین نیستند. مونوساکاریدها و دای‌ساکاریدها انرژی‌زا بوده، در حالی که پلی‌ساکاریدها فقط بعد از تبدیل شدن آنها به صورت قندهای ساده می‌توانند ایجاد انرژی نمایند .

غظت زیاد قند در میوه‌ها، ریشه‌ها، غده‌های زیرزمینی، ریزوم‌ها، ساقه‌ها و سایر اندام‌های گیاهی وجود دارد. نیشکر (Saccharum officinarum) و چغندرقند (Beta vulgaris L.) تنها گیاهانی هستند که برای استخراج صنعتی قند سوکروز از آنها استفاده می‌شود.

قندها دارای مزه خوشایند بوده و در تمدن‌های قدیمی برای شیرین‌سازی غذاها و نوشابه‌ها استفاده می‌شده است. از عسل یا عصاره غلیظ میوه‌ها نیز برای این منظور استفاده شده است، ولی آنها باعث تغییر مزه و طعم غذا می‌شوند . استفاده از شکر کریستاله در غذاها بعد از کشف آمریکا صورت گرفت. در حقیقت، استفاده از نیشکر خیلی قبل‌تر به عنوان یک ماده دارویی رواج داشت. در مورد واژه “Sugar” یا شکر این واژه در بسیاری از زبان‌های مدرن به جز زبان چینی، به صورت مشابه و یکسان است. وان‌لیپمن (۱۹۲۹) عقیده دارد که این لغت از واژه سانسکریت Sakara مشتق شده است که به معنای «کالای تجاری برتر» می‌باشد.

بر اساس نظریات سرفیس (۱۹۱۸) اولین گیاهی که از آن عصاره شیرین برای غذا استخراج گردید، گیاه بامبو (Bambusa spp.) بود و نه گیاه نیشکر. گفته‌های تئوفراستوس (۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح) اشاره به عسل بامبو و نمک هندی که از آن می‌توان به دست آورد، دارد. کشت نیشکر در حدود ۳۰۰ سال قبل از میلاد در اطراف رودخانه گنگ صورت گرفت و از آنجا به چین، جاوه و بعد از آن به تبت و جزیره سیلان گسترش یافت .

در همین ایام، کشت گیاه Indian salt بعد از حمله اسکندر به کشورهای شرق در یونان گسترش یافت. سنکا در مودر عسل به‌دست‌آمده از نیشکر در نوشته‌های خود اشاره نمود و پلینی دالدر می‌گوید: «نیشکر در عربستان ایجاد شده، ولی شکر هندی بسیار مطلوب‌تر است». در حدود قرن هشتم تولید نیشکر در نواحی بین رودخانه دجله و فرات رواج داشت . استفاده از شکری که نیاز به عملیات خالص‌سازی پیچیده‌ای دارد، هنوز در طب محدود بود. نیشکر به وسیله اعراب به مصر و اتیوپی وارد شد و بعد از آن در حدود قرن سیزدهم به سیسیل، قبرس، کرت و اندلس وارد شد .

شکر به آسانی قابل نگهداری بوده و به صورت کالایی گران‌قیمت به همراه ابریشم و ادویه‌جات در تجارت جمهوری ونیز وارد گردید. عملیات تصفیه شیرابه غلیظ و کریستاله کردن شکر در ونیز توسعه یافت. عملیات تصفیه شکر، به ویژه بعد از کشف یک روش مدرن در سال ۴۲۰ به عنوان اسرار نظامی تلقی می‌شد . مونوپولی تولید شکر زمانی که کشت نیشکر در جزایر قناری و مادرید و به ویژه بعد از کشف آمریکا رواج یافت، ایجاد گردید. پرتغالی‌ها کشت نیشکر را در دنیای جدید (آمریکا) شروع نموده که در ابتدا در سال ۱۵۱۵ در هائیتی و بعد از آن، در برزیل و سان‌دومینگو رواج یافت . در اولین وهله محصول بیشتری نسبت به آسیا و آفریقا به‌دست آمد. انتقال شکر از اقیانوس آرام بسیار زیاد شد که سبب کاهش قیمت شکر و افزایش تقاضای مصرف در دنیای قدیم گردید.

مرکز تجارت جهانی شکر از ونیز به لیسبون منتقل گردید. زیرا شکر خام از آمریکا به آنجا وارد می‌شد. این وضعیت دوام زیادی نداشت، زیرا در قرن شانزدهم مرکز تجارت جهانی به لندن انتقال یافت. در همین ایام انگلیسی‌ها کشت نیشکر را در لوئیزیانا و کوبا رواج دادند . مصرف شکر در اروپا با رواج نوشابه‌هایی مانند چای، قهوه و نیز مصرف شکلات افزایش یافت. در قرن هجدهم بازار شکر کاملاً در دست نیروی دریایی بریتانیا و تجار بریتانیایی قرار گرفت.

مقالات مرتبط